Is TFA in drinkwater schadelijk voor je ongeboren kind?

Ja, dat is de conclusie van het Europees Agentschap voor Voedselveiligheid. En TFA zit in het kraanwater van een groot deel van Nederland.

TFA, voluit trifluorazijnzuur, is een kortketenige PFAS-stof die de afgelopen jaren steeds vaker opduikt in metingen van oppervlaktewater en drinkwater. Tot voor kort werd het niet meegenomen in de standaard PFAS-analyses. Dat verandert nu de Europese autoriteiten de stof serieus nemen.

Wat heeft EFSA vastgesteld?

Het Europees Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft TFA beoordeeld en concludeert dat de stof mogelijk schadelijk is voor het ongeboren kind. Dat betekent dat blootstelling tijdens de zwangerschap risico's met zich mee kan brengen voor de ontwikkeling van de foetus.

EFSA is hetzelfde agentschap dat eerder de Tolerable Weekly Intake voor bekende PFAS-stoffen vaststelde, de norm die het RIVM heeft vertaald naar de Nederlandse drinkwateradvieswaarde van 4,4 nanogram PEQ per liter. De aandacht voor TFA past in een bredere trend: naarmate meetmethoden verbeteren, komen er steeds meer PFAS-stoffen in beeld.

Wat is TFA en waar komt het vandaan?

TFA is een afbraakproduct. Het ontstaat wanneer bepaalde PFAS-verbindingen, pesticiden en koelmiddelen in het milieu worden afgebroken. Het is bijzonder stabiel in water, lost goed op en verplaatst zich snel door de waterkolom.

Dat maakt TFA moeilijk te monitoren en moeilijk te verwijderen. Actief kool, de standaardtechnologie die drinkwaterbedrijven inzetten tegen PFAS, houdt TFA maar beperkt tegen. De stof is zo klein en zo wateroplosbaar dat ze door veel conventionele filters heen gaat.

Zit TFA in Nederlands drinkwater?

Ja. TFA wordt steeds vaker aangetroffen in rivierwater en daarmee ook in drinkwater dat van oppervlaktewater wordt gemaakt. In het westen van Nederland, waar drinkwater grotendeels van Rijn- en Maaswater afkomstig is, worden hogere TFA-concentraties gemeten dan in regio's met grondwater.

De exacte omvang van de TFA-belasting in Nederlands drinkwater is nog niet volledig in kaart gebracht, mede omdat de stof tot voor kort niet standaard werd geanalyseerd.

Waarom is dit extra relevant voor zwangere vrouwen?

PFAS-stoffen, inclusief TFA, kunnen via de placenta worden overgedragen aan het ongeboren kind. Hoe lager de concentratie in het bloed van de moeder, hoe minder het kind meekrijgt. Dit is al langer bekend voor bekende PFAS-stoffen als PFOA en PFOS. De EFSA-beoordeling van TFA voegt daar een nieuwe zorg aan toe.

Zwangere vrouwen en vrouwen die een zwangerschap plannen hebben daarmee extra reden om de blootstelling aan PFAS zo laag mogelijk te houden, ook via drinkwater.

Wat kun je doen?

Stap 1: weten wat er in jouw drinkwater zit. Via de gratis PFAS CHECK op okidowater.nl zie je de gemeten waarden voor jouw regio, inclusief vergelijking met de RIVM-richtwaarden.

Stap 2: filtratie overwegen. Een omgekeerde osmose filter is de meest effectieve thuisoplossing voor het verwijderen van PFAS uit drinkwater. Voor zwangere vrouwen en gezinnen met jonge kinderen die wonen in gebieden met verhoogde PFAS-waarden is dit extra relevant.

Bekijk ook de metingen per stad: PFAS in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag of Noord-Holland.