Voorbeeld PFAS in drinkwater

Het RIVM adviseert dat we maximaal 4,4 ng PFAS per kilogram lichaamsgewicht per week binnenkrijgen.
In dit voorbeeld gaan we ervan uit dat we in e regio van Bergen wonen (Noord Holland).

Uit metingen van PWN blijkt dat het drinkwater daar maximaal 34 ng/L PFAS bevat.

Dit niveau is helaas niet uniek en kan ook voorkomen bij andere drinkwaterlocaties in Nederland.

Stel dat je 2 liter water per dag drinkt (14 liter per week) en je weegt 70 kilo:

  1. PFAS-inname per week:

    34 × 14 = 476 ng/week
  2. Omrekenen naar lichaamsgewicht:

    476 ÷ 70 = 6,8 ng/kg/week

Bron: PWN-rapport 3e kwartaal 2025 – Productielocatie Bergen).

Het RIVM gebruikt de methode PEQ (PFOA-equivalenten) om te beoordelen hoe schadelijk het totale PFAS-gehalte in drinkwater is.

Niet elke PFAS-stof is even gevaarlijk. Daarom wordt met een wegingsfactor (RPF) gewerkt, zodat de meest schadelijke stoffen zwaarder meetellen in de berekening.

De vier PFAS waarnaar specifiek gekeken wordt, zijn:

  • PFOA (RPF = 1)
  • PFOS (RPF = 2)
  • PFHxS (RPF = 0,6)
  • PFNA (RPF = 10)

Belangrijk: Hoe hoger de RPF, hoe schadelijker de stof wordt ingeschat.

RPF factoren RIVM

Berekening PFAS in drinkwater (PWN Bergen – Q3 2025)

Totaal PFAS (SOM 20, max)

34 ng/L

PEQ (gewogen, max)

26,2 ng/L

RIVM-richtwaarde (PEQ)

4,4 ng/L

Hoe komen we tot 26,2 ng/L PEQ?

Niet alle PFAS zijn even schadelijk. Het RIVM gebruikt daarom voor elke PFAS een wegingsfactor (RPF). De gemeten waarde per stof wordt vermenigvuldigd met deze factor. De som van alle gewogen waarden heet PEQ (PFAS-equivalent).

In deze tabel is gerekend met de maximale gemeten waarden uit het PWN-rapport voor productielocatie Bergen (Q3 2025) en de officiële RIVM-RPF-factoren.

PFAS-soort Maximale waarde (ng/L) RPF-factor (RIVM) Bijdrage aan PEQ (ng/L)
PFOA 5,6 1 5,6
PFOS 4,0 2 8,0
PFHxS 1,8 0,6 1,1
PFNA 0,40 10 4,0
PFHpA 2,3 1 2,3
PFHxA 3,5 0,01 0,04
PFPeA 3,8 0,05 0,19
PFBA 4,3 0,05 0,22
PFBS 4,9 0,001 0,00
PFDA 0,24 10 2,4
TFA (trifluorazijnzuur) 1.200 0,002 2,4
Totaal PEQ (maximale waarden) 26,2 ng/L

Conclusie: Op basis van de maximale gemeten PFAS-waarden ligt de totale belasting op ongeveer 26,2 ng/L PEQ. Dat is grofweg 6× hoger dan de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L.

PFAS in drinkwater – kerncijfers (PWN Bergen, Q3 2025)

Dit zijn de maximale gemeten waarden uit het officiële PWN-labrapport voor productielocatie Bergen.

Totaal PFAS (SOM 20, max)
34 ng/L
PEQ (gewogen op schadelijkheid, max)
26,2 ng/L
RIVM-richtwaarde (PEQ)
4,4 ng/L
Kort gezegd: de PEQ van 26,2 ng/L ligt ongeveer 6× boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L.

Overzicht metingen & berekeningen

Onderdeel Waarde Toelichting
Totaal PFAS (SOM 20) 34 ng/L Som van 20 PFAS-soorten (ongewogen, maximale waarde)
PEQ (PFOA-equivalenten) 26,2 ng/L Gewogen op schadelijkheid (RPF-methode, maximale waarden)
PFOS (gemeten, max) 4,0 ng/L PFOS telt 2× mee in PEQ (RPF = 2)
PFAS-inname/week (alleen drinkwater) 476 ng/week 34 ng/L × 14 L/week (= 2 L/dag)
Inname per kg lichaamsgewicht 6,8 ng/kg/week Uitgaande van 70 kg lichaamsgewicht

Vergelijking met normen

Norm Waarde Vergelijking
RIVM – drinkwaterrichtwaarde (PEQ) 4,4 ng/L PEQ 26,2 ng/L ≈ 6× hoger
EPA (VS) – gezondheidsadvies PFOA (HAL) 0,004 ng/L PFOA-max 5,6 ng/L is ≈ 1.400× hoger
Wat dit betekent:
  • PFAS komen ook via voeding, lucht en stof het lichaam binnen.
  • Bij verhoogde drinkwaterwaarden is het lastig om onder een veilige totale blootstelling te blijven.
  • Een PFAS-verwijderend waterfilter kan de dagelijkse blootstelling via drinkwater sterk verlagen.

Bron: PWN-rapport Q3 2025 – productielocatie Bergen (maximale meetwaarden). RIVM-richtwaarde 4,4 ng/L (PEQ). EPA HAL PFOA 0,004 ng/L.