Die frietzak, het bakpapier, de magnetronpopcorn: stuk voor stuk producten waar je zonder nadenken PFAS uit binnenkrijgt. Vanaf 12 augustus 2026 is daar in de Europese Unie een streep door gezet.

Wat gaat er precies veranderen?

Op 12 augustus 2026 treedt artikel 21 van de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR, EU 2025/40) in werking. Vanaf die datum mag voedselverpakking die PFAS bevat niet meer op de Europese markt worden gebracht. Dat geldt niet alleen voor opzettelijk toegevoegde PFAS, maar ook voor coatings en hulpstoffen waar PFAS-componenten in verwerkt zitten, zoals de vet- en waterafstotende laag in bakpapier, frietzakken, snackverpakkingen en magnetronpopcornzakken. Producenten en importeurs zijn zelf verantwoordelijk voor de naleving, en een uitzondering voor verpakking die vóór de deadline is geproduceerd, is er niet: alles wat na 12 augustus in de schappen ligt, moet PFAS-vrij zijn.

Waarom zit er eigenlijk PFAS in verpakkingen?

PFAS worden al decennia gebruikt in voedselverpakkingen vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Handig voor de fabrikant en de consument: je frietzak lekt niet door, je bakpapier laat niet aanbranden. Het probleem zit in wat er daarna gebeurt. PFAS breekt nauwelijks af, migreert vanuit de verpakking naar het voedsel, en stapelt zich op in je lichaam. Onderzoek gepubliceerd in The Guardian koppelt langdurige blootstelling aan hormoonverstoring, een verzwakt immuunsysteem, leverproblemen en bepaalde vormen van kanker.

Een belangrijke stap, maar niet de belangrijkste blootstellingsroute

Voedselverpakking is een reële en zichtbare bron van PFAS-blootstelling, en het is goed dat die nu wordt aangepakt. Toch is het niet de grootste route waarlangs PFAS in je lichaam terechtkomt. Uit de eigen PFAS CHECK-data van Okido Water, gebaseerd op wettelijke waterkwaliteitsrapportages van tientallen Nederlandse drinkwaterbedrijven, blijkt dat drinkwater in meerdere Nederlandse steden een PEQ-waarde laat zien die ruim boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 ng/L uitkomt. In Weesp bijvoorbeeld, waar we deze week naar keken, ligt de gemiddelde PEQ op 7,46 ng/L: 1,7 keer de richtwaarde. Een verpakkingsverbod verandert daar niets aan.

Dat is het punt waar veel PFAS-nieuws misleidend simpel wordt: één bron aanpakken voelt als vooruitgang, maar je totale blootstelling komt uit een optelsom van voeding, verpakking, huishoudproducten en drinkwater. RIVM rekent daarom met een tolereerbare wekelijkse inname over alle bronnen samen, niet per product.

Wat betekent dit voor gezinnen met jonge kinderen?

Voor ouders van jonge kinderen is dit verbod goed nieuws op de korte termijn: minder PFAS-migratie vanuit verpakking naar voedsel betekent iets minder totale inname, met name relevant omdat kinderen relatief meer eten en drinken per kilo lichaamsgewicht dan volwassenen. Het is echter geen vrijbrief om de andere blootstellingsroutes te vergeten. Zeker tijdens zwangerschap en de eerste levensjaren blijft de opgetelde blootstelling, inclusief drinkwater, het punt waar de gezondheidskundige advieswaarden van RIVM en EFSA om draaien.

Wat kun je doen?

Check wat er specifiek in jouw drinkwater zit met de gratis PFAS CHECK op okidowater.nl. Je vult je postcode in en krijgt de gemeten waarden te zien voor de productielocatie die jouw water levert.

Let bij verpakking op certificeringen en vraag bij twijfel na of een product PFAS-vrij is, ook na 12 augustus 2026 kan oude voorraad soms nog een tijd in de schappen liggen voordat handhaving volledig op gang komt.

Overweeg filtratie aan de kraan als de PFAS CHECK voor jouw postcode een waarde boven de RIVM-richtwaarde laat zien. Dat pakt de blootstellingsroute aan die het verpakkingsverbod niet raakt.

Bronnen

KIVO Flexible Plastics, PFAS ban in food packaging: what does it mean for your products (12 augustus 2026). Verordening (EU) 2025/40, Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), artikel 21. The Guardian, PFAS forever chemicals food containers study (2023). PFAS CHECK-database Okido Water, waterkwaliteitsrapportages Nederlandse drinkwaterbedrijven. RIVM, richtwaarde drinkwater PFAS: 4,4 ng/L PEQ.

0 opmerkingen