Ja, maar in zeer beperkte mate. Uit de meest recente meetgegevens van drinkwaterbedrijf Oasen blijkt dat het drinkwater uit productielocatie De Laak, dat Capelle aan den IJssel en omgeving bedient, tot de laagst gemeten PFAS-waarden behoort die we tot nu toe in de PFAS CHECK-data tegenkwamen. Geen reden om achterover te leunen, wel een prettig contrast met steden waar de PEQ-waarden een veelvoud van de richtwaarde bedragen.

Wat is PFAS ook alweer?

PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen, een groep van duizenden chemische stoffen die sinds de jaren vijftig worden toegepast in onder meer antiaanbaklagen, waterafstotende kleding, blusschuim en verpakkingen. De koolstof-fluorbinding waaruit PFAS is opgebouwd, is een van de sterkste chemische verbindingen die er bestaat. Daardoor breekt de stof nauwelijks af in het milieu of in je lichaam: de bekende bijnaam forever chemicals.

Wat zijn de gemeten waarden in Capelle aan den IJssel?

De cijfers uit de PFAS CHECK-database, gebaseerd op de wettelijke rapportage van Oasen over 2024, laten voor productielocatie De Laak het volgende zien:

  • PEQ gemiddeld: 0,94 ng/L
  • PEQ maximum: 0,94 ng/L
  • Som 20 PFAS: 5,3 ng/L
  • Deense 4-norm: 0,4 ng/L

Ter vergelijking: de RIVM-richtwaarde voor PFAS in drinkwater ligt op 4,4 nanogram PEQ per liter. Capelle aan den IJssel zit daar met 0,94 ng/L ruim onder, ongeveer een vijfde van de richtwaarde. Ook de Deense 4-norm, die met 2 ng/L strenger is dan de RIVM-richtwaarde, wordt met 0,4 ng/L ruimschoots gehaald. De wettelijke EU-norm van 100 ng/L som 20 PFAS speelt bij deze waarden geen enkele rol: met 5,3 ng/L blijft Capelle daar ver onder.

Een deel van deze, weliswaar lage, belasting komt van TFA. Bij een gemeten TFA-gehalte van 0,2 microgram per liter levert dat, omgerekend naar nanogram per liter en vermenigvuldigd met de RPF van 0,002, een bijdrage van 0,4 ng/L aan de totale PEQ. Dat is relatief gezien bijna de helft van het totaal, maar in absolute zin nog altijd een fractie van de richtwaarde.

Waarom scoort Capelle aan den IJssel zo laag?

Productielocatie De Laak van Oasen bedient het gebied rond Capelle aan den IJssel met water dat minder afhankelijk is van kwetsbare oppervlaktewaterbronnen dan bijvoorbeeld de innamepunten in de Vechtstreek of langs de kust. Grondwater dat via een beschermde bodemlaag wordt gewonnen, krijgt doorgaans minder PFAS-aanvoer van bovenaf te verwerken dan open oppervlaktewater. Dat verklaart voor een belangrijk deel waarom de gemeten waarden hier structureel laag uitvallen, ook zonder dat er specifieke aanvullende zuivering voor PFAS wordt toegepast.

Wat doet Oasen eraan?

Oasen publiceert de PFAS-cijfers in het eigen waterkwaliteitsoverzicht en voldoet daarmee aan de wettelijke transparantieverplichting. Omdat de gemeten waarden in Capelle aan den IJssel al ruim onder zowel de RIVM-richtwaarde als de Deense 4-norm liggen, is grootschalige aanvullende zuivering voor PFAS hier op dit moment niet aan de orde. Oasen blijft, net als andere Nederlandse drinkwaterbedrijven, structureel monitoren, omdat de risico's van PFAS-aanvoer via landbouw en industrie voor de bredere sector reîl blijven.

Wat kun jij doen?

Ook bij lage gemeten waarden is het de moeite waard om te weten wat er precies uit jouw kraan komt, zeker als je op basis van je postcode wilt controleren of jouw specifieke adres binnen dit leveringsgebied valt.

Vul de gratis PFAS CHECK in op okidowater.nl en zie exact welke waarden bij jouw postcode horen.

Twijfel je toch, bijvoorbeeld omdat je in de buurt van agrarisch gebied woont of je water via een andere productielocatie ontvangt? Filtratie aan de kraan blijft dan een optie, ook als voorzorgsmaatregel voor kwetsbare gezinsleden zoals jonge kinderen of zwangere vrouwen.

Is Capelle aan den IJssel een uitzondering of de norm?

In onze reeks stadsartikelen ligt de nadruk vaak op plaatsen waar de PEQ-waarden opvallend hoog zijn, zoals eerder bij Alkmaar, Hoofddorp en Weesp. Capelle aan den IJssel laat zien dat dat niet overal het geval is: bij grondwaterafhankelijke productielocaties zoals De Laak blijven de gemeten waarden structureel laag. Dat bevestigt een patroon in de PFAS CHECK-data: de bron van het water, oppervlaktewater versus grondwater, is een van de sterkste voorspellers van de PFAS-belasting die je uiteindelijk uit de kraan krijgt.

Bronnen

PFAS CHECK-database Okido Water, waterkwaliteitsrapportage Oasen 2024 (productielocatie De Laak). RIVM, richtwaarde drinkwater PFAS: 4,4 ng/L PEQ. Oasen, waterkwaliteitsoverzicht.

De postcode-koppeling voor dit artikel (leveringszone "Capelle e.o.", pc4 2900-2919) is gebaseerd op de mapping in de PFAS CHECK-data met confidence-niveau "medium".

0 opmerkingen