Als je leest dat PFAS in drinkwater de RIVM-advieswaarde overschrijdt, lijkt dat misschien een abstract getal. Maar die waarde is niet voor iedereen hetzelfde. Hij is berekend voor een volwassene van 70 kg. Voor kinderen, baby's en zwangere vrouwen ligt de grens een stuk lager. En dat maakt het verhaal voor gezinnen wezenlijk anders.

Hoe werkt de EFSA-norm precies?

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft een zogenoemde Tolerable Weekly Intake (TWI) vastgesteld voor vier belangrijke PFAS-stoffen samen: PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS. Die TWI bedraagt 4,4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht per week en geldt voor de totale blootstelling uit alle bronnen bij elkaar: voeding, drinkwater en omgeving.

Het RIVM heeft die TWI vervolgens vertaald naar een specifieke drinkwateradvieswaarde voor Nederland: maximaal 4,4 ng/L PEQ. Daarvoor gingen ze uit van een volwassene van 70 kg die 2 liter water per dag drinkt, waarbij drinkwater ongeveer 20% van de totale PFAS-blootstelling bijdraagt. Zo kwamen ze op 4,4 ng/L als grens voor drinkwater specifiek.

Waarom geldt die grens niet gelijk voor iedereen?

De 4,4 ng/L PEQ is berekend voor een volwassene van 70 kg. Maar PFAS werkt per kilogram lichaamsgewicht, en kinderen wegen minder. Bovendien drinken kinderen en baby's relatief meer water dan volwassenen ten opzichte van hun lichaamsgewicht.

Dat betekent dat dezelfde concentratie in het drinkwater voor een kind effectief zwaarder uitpakt. Een kind van 20 kg dat dagelijks een liter water drinkt, neemt per kilogram lichaamsgewicht bijna twee keer zoveel PFAS op via water als een volwassene van 70 kg die 2 liter drinkt. Vertaal je dat terug naar een equivalent drinkwaternorm voor dat kind, dan zou die uitkomen op circa 2,5 ng/L PEQ in plaats van 4,4 ng/L.

In Amsterdam meet locatie Leiduin gemiddeld 9,95 ng/L PEQ, ruim twee keer de advieswaarde voor een volwassene. Voor een kind van 20 kg is datzelfde water bijna vier keer wat het equivalent van de advieswaarde voor hun gewicht zou zijn.

Voor baby's die flesvoeding krijgen bereid met kraanwater is de situatie nog urgenter: het aandeel drinkwater in hun totale PFAS-blootstelling is veel groter dan de aangenomen 20%, omdat ze praktisch geen andere voedingsbronnen hebben in de eerste maanden.

En het gaat niet alleen om drinkwater

PFAS komt ook binnen via voedsel. Het RIVM gaat er gemiddeld van uit dat drinkwater 20% bijdraagt aan de totale blootstelling. De overige 80% komt via voedsel: groenten, vis, vlees, verpakkingsmateriaal en eieren van hobbykippen.

Voor een kind is die combinatie extra relevant. Ze worden blootgesteld aan hetzelfde water en voedsel als volwassenen, maar hun lichaam heeft minder marge. Bovendien hopen PFAS zich op over de jaren.

Zwangerschap: overdracht via de placenta

Zwangere vrouwen dragen PFAS over via de placenta aan het ongeboren kind. Hoe lager de PFAS-concentratie in het bloed van de moeder, hoe minder het kind overdraagt. Dit is een extra reden voor vrouwen die zwanger zijn of een zwangerschap plannen om de blootstelling zo laag mogelijk te houden.

Wat kun je als gezin doen?

Controleer je drinkwater via de gratis PFAS CHECK op okidowater.nl. Overweeg een omgekeerde-osmosefilter, zeker als je jonge kinderen hebt. Gebruik gefilterd water voor flesvoeding als je in een regio woont met verhoogde PFAS-waarden.

Bekijk de metingen per stad: PFAS in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag of Noord-Holland.

Bronnen: EFSA, 'PFAS in food: EFSA assesses risks and sets tolerable intake'. RIVM, PFAS in drinkwater en gezondheidskundige advieswaarden. RIVM bloedonderzoek PFAS (2025)

0 opmerkingen