Halen de drinkwaterbedrijven PFAS goed genoeg eruit?

Nee. En dat zeggen ze eigenlijk zelf ook.

Niet via een kritische buitenstaander, maar via KWR Water Research Institute: het wetenschappelijke instituut dat werkt voor en met alle grote Nederlandse drinkwaterbedrijven. Vitens, Evides, Waternet, PWN, ze betalen allemaal mee aan dit onderzoek.

In een publicatie van mei 2026 schrijft KWR-themacoordinator Arnaut van Loon: "Wanneer de huidige richtwaarde voor PFAS in drinkwater wordt omgezet in een wettelijke norm of kwaliteitseis, zal aanvullend moeten worden gezuiverd. De huidige technieken om PFAS te verwijderen, zijn niet effectief genoeg."

Dat is helder. En het verdient uitleg.

Wat werkt er dan niet?

Drinkwaterbedrijven gebruiken nu vooral actieve kool om PFAS uit water te halen. Die techniek werkt, maar niet goed genoeg om consequent onder de RIVM-richtwaarde van 4,4 nanogram PEQ per liter te komen.

De technieken die dat wel kunnen, kosten veel energie of maken de productie inefficient op de schaal van een heel waterleidingnet. Van Loon: "Een eenvoudige oplossing is er dus niet."

De drinkwaterbedrijven doen wat ze kunnen. Maar het water dat nu uit jouw kraan komt kan de RIVM-advieswaarde overschrijden, en dat is op dit moment technisch moeilijk anders.

Wat er niet gemeten wordt, telt ook niet mee

Er is nog iets. Van de duizenden bekende PFAS-stoffen worden er in Nederland maar een beperkt aantal gemeten. KWR bracht recent 15 PFAS-componenten aan het licht die nog niet worden meegenomen in de standaard monitoring.

Wat buiten de meting valt, staat ook niet in de officiele cijfers. De werkelijke hoeveelheid PFAS in drinkwater is daarmee waarschijnlijk hoger dan de gepubliceerde waarden suggereren.

TFA: de PFAS die door elk koolfilter glipt

KWR signaleert ook een derde probleem: korte-keten PFAS zoals TFA (trifluorazijnzuur) duiken steeds vaker op in innamepunten en grondwaterwinningen. TFA verspreidt zich makkelijk in het milieu en heeft veel bronnen, van pesticiden tot koudemiddelen.

Het probleem: TFA is kleiner en beweeglijker dan de klassieke PFAS-stoffen. Het glipt door standaard koolstoffilters heen. De huidige zuivering vangt het nauwelijks.

Is er ook goed nieuws?

Ja. KWR ontdekte dat PFAS al afbreken bij 500 graden Celsius tijdens het regenereren van actieve kool, veel lager dan eerder aangenomen. Dat maakt de verwerking van gebruikte koolfilters makkelijker en goedkoper.

Maar dit verandert niets aan wat er nu uit jouw kraan komt. Van lab naar toepassing op netschaal duurt jaren.

Wat kun jij er zelf aan doen?

KWR zegt namens de hele sector: aanvullende zuivering is nodig, maar op netschaal is het niet eenvoudig te regelen.

Een omgekeerde-osmosefilter thuis werkt anders. Het zuivert op het punt van gebruik, jouw kraan, jouw gezin. Het verwijdert meer dan 99% van de PFAS, inclusief de kortketenige varianten zoals TFA die actieve kool nauwelijks tegenhoudt.

Wat het waterleidingnet niet kan garanderen op grote schaal, kun jij zelf regelen voor jouw gezin.

Welk water krijg jij?

Doe de gratis PFAS CHECK op okido.store/pages/pfas. Je voert je postcode in en ziet direct welke PFAS-waarden zijn gemeten bij jouw productielocatie, vergeleken met de RIVM-richtwaarde van 4,4 nanogram PEQ per liter.

Als de waarden bij jou boven die grens liggen: je weet nu waarom dat zo is, en dat het ook niet morgen vanzelf opgelost is.

Bronnen:
KWR Water Research Institute, 13 mei 2026: Een brede blik op PFAS | RIVM: PFAS in Nederlands drinkwater vergeleken met nieuwe EU-drinkwaterrichtlijn