Artsen willen strengere PFAS-bescherming. De politiek beweegt de andere kant op

Op 11 juni 2026 kwamen twee berichten die nauwelijks verder uit elkaar hadden kunnen liggen.

Artsen en gezondheidsorganisaties riepen politici op tot strengere bescherming tegen PFAS. Ze wijzen op groeiend onderzoek dat PFAS koppelt aan schade aan het immuunsysteem, verhoogd cholesterol, leverproblemen en bepaalde vormen van kanker.

Diezelfde week berichtte Waterforum dat minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat ruimte ziet om de Nederlandse implementatie van de Kaderrichtlijn Water te vereenvoudigen.

Dat zijn twee verschillende onderwerpen, maar ze raken aan dezelfde vraag: hoe serieus neemt de Nederlandse overheid waterkwaliteit?

Wat is de Kaderrichtlijn Water?

De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die bepaalt hoe schoon oppervlaktewater, denk aan rivieren, meren en kanalen, moet zijn. Het gaat over ecologische kwaliteit: waterplanten, vissen, nutrienten, maar ook de chemische toestand van het water. En PFAS vallen onder die chemische toestand.

Nederland heeft de KRW strenger geimplementeerd dan het Europese minimum vereist. Die extra marge was bedoeld als buffer: niet alleen op papier voldoen, maar ook in de praktijk.

Wat Karremans nu onderzoekt, is of Nederland op sommige punten terug kan naar het Europese basisniveau. In zijn woorden: "vereenvoudiging van de Nederlandse toepassing". Dat klinkt technisch, maar de consequentie kan concreet zijn: minder strenge eisen voor de chemische kwaliteit van het oppervlaktewater dat in veel regioos als bron dient voor drinkwater.

Wat heeft dit met PFAS te maken?

De verbinding is indirect maar relevant.

Een groot deel van het Nederlandse drinkwater, zeker in de Randstad, komt uit oppervlaktewater: de Maas, de Rijn, het Haringvliet. Dat oppervlaktewater moet eerst gezuiverd worden. Hoe vuil het bronwater is, bepaalt mede hoe zwaar die zuivering moet werken en hoeveel PFAS er uiteindelijk in het drinkwater terechtkomt.

Als de KRW-eisen voor oppervlaktewater worden versoepeld, kan de druk op vervuilers om PFAS te verminderen ook afnemen. De drinkwaternormen zelf veranderen daarmee niet direct, maar de bron wordt minder beschermd.

Wat zeggen de artsen?

De oproep van artsen en gezondheidsorganisaties is duidelijk: de politiek moet PFAS serieuzer nemen, niet minder serieus. Ze wijzen op het feit dat het RIVM zelf adviseert om PFAS in drinkwater verder omlaag te brengen, naar 4,4 ng/L PEQ, op basis van nieuw gezondheidsonderzoek dat na de Europese norm van 100 ng/L werd gepubliceerd.

Het Nederlandse drinkwater voldoet aan de wettelijke Europese norm. Maar de RIVM-advieswaarde is strenger dan die wettelijke norm, en in meerdere regioos wordt die advieswaarde overschreden.

Artsen zeggen: scherpere normen zijn nodig. Beleid zegt: vereenvoudiging is mogelijk. Dat is de spanning.

Wat betekent dit voor jou?

Op korte termijn verandert er niets aan de samenstelling van jouw drinkwater. De drinkwaterstandaarden worden niet overnight aangepast, en drinkwaterbedrijven zijn wettelijk verplicht te blijven voldoen aan de EU-norm.

Maar de richting van beleidsdiscussies bepaalt de langetermijnbescherming. Als de KRW wordt vereenvoudigd, als de druk op oppervlaktewatervervuiling afneemt, loopt de kwaliteit van de bron op termijn risico.

Wat kun jij nu doen?

Beleid verandert traag. Jouw drinkwaterkwaliteit hangt intussen af van waar je woont en welke productielocatie jouw postcode bedient.

Doe de gratis PFAS CHECK op okido.store/pages/pfas: je voert je postcode in en ziet direct welke PFAS-waarden gemeten zijn bij jouw drinkwaterbedrijf, vergeleken met de RIVM-advieswaarde en de Deense 4-norm.

Wil je zeker zijn van wat er uit jouw kraan komt, ongeacht wat er in Den Haag wordt beslist? Een gecertificeerd omgekeerde-osmosefilter verwijdert meer dan 99% van de PFAS uit je drinkwater.

Bronnen:
Waterforum, 11 juni 2026: Minister Karremans ziet ruimte voor aanpassing nationale waterkwaliteitseisen | RIVM: PFAS in Nederlands drinkwater