Je vult een glas water in Purmerend, tussen de molens en de weilanden van Waterland. Dat landelijke beeld zegt weinig over waar het water vandaan komt: PWN levert het via productielocatie Andijk, aan het IJsselmeer, en de gemeten PFAS-waarden liggen daar structureel boven de RIVM-richtwaarde.

Wat zijn de gemeten waarden in Purmerend?

PWN bedient het oostelijke deel van Noord-Holland, ten noorden van het Noordzeekanaal, inclusief Purmerend en Waterland, vanuit productielocatie Andijk. Dit zijn de meest recente cijfers (2025), gebaseerd op een volledige PFAS-analyse inclusief TFA:

  • PEQ gemiddeld: 6,87 ng/L
  • PEQ maximaal: 10,04 ng/L
  • Som 20 PFAS: 21,0 ng/L
  • TFA: gemiddeld 1.500 ng/L, maximaal 1.800 ng/L (1,5 tot 1,8 microgram per liter)
  • Deense 4-norm (PFOS+PFOA+PFNA+PFHxS): 3,41 ng/L

Ter vergelijking: de RIVM-richtwaarde is 4,4 ng/L PEQ. Het jaargemiddelde in Purmerend ligt daar 1,5 keer boven, het maximum ruim 2 keer. De EU-norm voor som 20 PFAS is 100 ng/L, die wordt niet overschreden. De Deense 4-norm van 2,0 ng/L wordt met 3,41 ng/L wel overschreden, ruim anderhalf keer de Scandinavische drempelwaarde.

De TFA-waarde is met 1.500 tot 1.800 ng/L een van de hogere in de PFAS CHECK-database. Met de RPF van 0,002 draagt dat 3,0 tot 3,6 ng/L bij aan de PEQ, net onder de RIVM-advieswaarde van 4,4 ng/L.

Waarom scoort Purmerend zo?

Andijk wint water uit het IJsselmeer, oppervlaktewater dat via de IJssel in verbinding staat met de Rijn. De historische industriële belasting van het Rijnstroomgebied in Duitsland en het Nederlandse rivierengebied werkt via die route door tot in het IJsselmeer, en van daaruit in het drinkwater van heel Oost-Noord-Holland, van Hoorn tot Purmerend.

Dat maakt de situatie in Purmerend vergelijkbaar met die in Hoorn: beide steden krijgen water van dezelfde bron, en dus dezelfde PFAS-belasting. Oppervlaktewater uit een groot, open bekken als het IJsselmeer is kwetsbaarder voor PFAS dan grondwater uit diepe, geïsoleerde lagen, zoals je die bijvoorbeeld in delen van Gelderland en Brabant vindt.

Wat doet PWN eraan?

PWN meet PFAS-20, TFA en de PEQ-waarde per productielocatie en publiceert deze in het eigen waterkwaliteitsoverzicht. Het bedrijf voldoet aan de wettelijke EU-norm en investeert in aanvullende zuiveringsstappen vooruitlopend op de aangescherpte Europese Drinkwaterrichtlijn.

Wat kun jij doen?

Doe de gratis PFAS CHECK op okidowater.nl en voer je postcode in. Je ziet direct de gemeten waarden voor Andijk en hoe die zich verhouden tot de RIVM-richtwaarde en de Deense 4-norm.

Met een PEQ die structureel boven de richtwaarde ligt, is een omgekeerde osmosefilter voor gezinnen in Purmerend en Waterland een concrete overweging. Dat type filter verwijdert 90 tot 99 procent van de PFAS-verbindingen uit kraanwater, inclusief TFA en andere kortketenige varianten die actief koolstof minder goed tegenhoudt.

Is Purmerend een uitzondering, of de norm?

Purmerend hoort, samen met Hoorn, bij de hogere groep binnen de PFAS CHECK-database voor Noord-Holland, lager dan de PWN-locaties Bergen en Mensink die Haarlem en Alkmaar bedienen, maar duidelijk hoger dan grondwatersteden als Nijmegen en Tilburg. Het patroon is consistent: heel Oost-Noord-Holland, van Hoorn tot Purmerend, deelt dezelfde IJsselmeerbron en dus dezelfde structurele PFAS-belasting.

Bronnen

  • PWN (2025). Wettelijke kwaliteitsrapportage drinkwater. Productielocatie Andijk.
  • RIVM (2026). PFAS in drinkwater: advieswaarde 4,4 ng/L PEQ. https://www.rivm.nl/pfas/drinkwater
  • Miljøstyrelsen (Denemarken). Grænseværdier for PFAS i drikkevand: 2,0 ng/L (PFOS+PFOA+PFNA+PFHxS).
  • Okido Water PFAS CHECK-database, productielocatie Andijk, rapportjaar 2025.
0 opmerkingen