Je vult een glas water uit de kraan in Alkmaar en gaat er vermoedelijk van uit dat het gewoon in orde is. De gemeten cijfers voor deze regio vragen om een genuanceerder antwoord: PWN meet voor productielocatie Bergen, die Alkmaar en de kuststreek bedient, een van de hoogste PEQ-waarden die in de PFAS CHECK-database van Nederlandse steden voorkomen.

PFAS is een groep van duizenden chemische stoffen die nauwelijks afbreekt in het milieu. De stoffen zitten in blusschuim, verpakkingen, kleding en industriële processen, en komen via lozingen en uitspoeling in grond- en oppervlaktewater terecht.

Wat zijn de gemeten waarden in Alkmaar?

PWN rapporteert voor productielocatie Bergen (meetjaar 2025) een som van 20 PFAS-stoffen van 31,0 nanogram per liter, nog altijd onder de wettelijke EU-norm van 100 nanogram per liter. De PEQ-waarde loopt echter fors op: gemiddeld 11,64 en maximaal 20,15 nanogram PEQ per liter. Dat maximum ligt bijna vijf keer boven de RIVM-richtwaarde van 4,4 nanogram PEQ per liter.

De Deense 4-PFAS-waarde (de som van PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS) komt uit op 11,58 nanogram per liter, bijna zes keer de Deense advieswaarde van 2,0 nanogram per liter. De TFA-waarde is met gemiddeld 920 en maximaal 1.200 nanogram per liter aanzienlijk, maar draagt met de lage RPF van 0,002 maar 1,8 tot 2,4 ng/L bij aan de PEQ, op zichzelf onder de RIVM-advieswaarde van 4,4 ng/L.

Waarom scoort Alkmaar zo?

Productielocatie Bergen maakt onderdeel uit van het duininfiltratiesysteem van PWN in Noord-Holland. Het water dat hier wordt gezuiverd, is voor een deel afkomstig uit het IJsselmeer en wordt na infiltratie in de kustduinen verder opgewerkt tot drinkwater. Duininfiltratiesystemen zijn effectief in het verwijderen van veel verontreinigingen, maar PFAS is juist een van de stoffen die deze natuurlijke filterstap minder goed tegenhoudt.

Dat verklaart mede waarom de PEQ-waarden voor Bergen hoger uitvallen dan bij locaties die volledig op diep grondwater draaien. De regio kent daarnaast, net als grote delen van kust-Nederland, een geschiedenis van PFAS-houdend blusschuimgebruik op vliegvelden en industrieterreinen in de wijdere omgeving.

Wat doet PWN eraan?

PWN monitort PFAS-20, TFA en de PEQ-waarde per productielocatie en publiceert deze in het eigen waterkwaliteitsoverzicht. Het bedrijf voldoet aan de huidige wettelijke normen en investeert, net als andere Nederlandse drinkwaterbedrijven, in aanvullende zuiveringsstappen vooruitlopend op de aangescherpte Europese Drinkwaterrichtlijn.

Wat kun jij doen?

Wil je weten hoe de cijfers voor jouw specifieke postcode in Alkmaar of de Kennemerland-kuststreek eruitzien? Vul de gratis PFAS CHECK in op okidowater.nl. Je krijgt direct de gemeten waarden voor jouw drinkwaterbedrijf en productielocatie, afgezet tegen de RIVM-richtwaarde en de Deense 4-norm.

Met PEQ-waarden die structureel boven de richtwaarde uitkomen, is een reverse-osmosefilter aan de kraan hier een concrete manier om zelf PFAS uit je drinkwater te filteren.

Is Alkmaar een uitzondering of de norm?

Alkmaar hoort met deze cijfers tot de hogere kant van wat in de PFAS CHECK-database voor Nederlandse steden voorkomt, maar staat niet alleen. Duininfiltratielocaties aan de kust en gebieden met een geschiedenis van blusschuimgebruik laten vaker verhoogde PEQ-waarden zien. De PFAS CHECK laat precies zien hoe jouw postcode zich verhoudt tot de RIVM-richtwaarde en de Deense 4-norm.

Bronnen

0 opmerkingen