Zit er PFAS in het drinkwater van Dordrecht?

Ja. En het verhaal van Dordrecht is anders dan dat van andere steden.

Drinkwaterbedrijf Evides levert kraanwater aan Dordrecht en omgeving via twee productielocaties: Baanhoek in Sliedrecht en Berenplaat bij het Haringvliet. Welke jij krijgt hangt af van je postcode. Beide locaties laten in de metingen van 2025 PFAS-waarden zien die de RIVM-richtwaarde overschrijden, zowel gemiddeld als op het piekmoment.

Wat is PFAS en waarom is het een aandachtspunt?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die al decennialang worden gebruikt in producten als koekenpannen, regenjassen en blusschuim. Ze zijn gemaakt om niet af te breken. Dat doen ze dan ook niet, niet in de natuur en niet in je lichaam.

Via regen, landbouw en industrie zijn ze in de grond en in het oppervlaktewater terechtgekomen. En zo ook in het drinkwater.

Het RIVM heeft een richtwaarde vastgesteld van 4,4 nanogram per liter, uitgedrukt in zogenoemde PFAS-equivalenten (PEQ). Dat is een manier om verschillende PFAS-stoffen met elkaar te vergelijken op basis van hoe schadelijk ze zijn. Boven die grens zijn effecten op het immuunsysteem bij langdurige blootstelling niet uit te sluiten, zeker bij kinderen. De Europese wettelijke norm ligt veel hoger, op 100 nanogram per liter.

Hoeveel PFAS zit er in het Dordrechtse drinkwater?

Evides publiceert elk jaar meetcijfers per productielocatie. Dit zijn de resultaten van 2025.

Bij locatie Baanhoek lag het jaargemiddelde op 4,97 nanogram PEQ per liter, net boven de RIVM-richtwaarde van 4,4. Op het hoogste gemeten moment haalde Baanhoek 10,39 nanogram PEQ: meer dan twee keer de richtwaarde.

Bij locatie Berenplaat was het beeld vergelijkbaar. Het jaargemiddelde lag op 6,51 nanogram PEQ per liter, anderhalve keer de richtwaarde. De piekwaarde: 10,61 nanogram PEQ, ook meer dan twee keer de richtwaarde.

Hoe komt er PFAS in het Dordrechtse kraanwater?

Evides haalt zijn water uit het oppervlaktewater van de Maas en het Haringvliet. Dat oppervlaktewater bevat PFAS uit twee bronnen: industriele lozingen stroomopwaarts en de historische uitstoot van Chemours in de directe omgeving.

Chemours, de fabriek op enkele kilometers van Dordrecht, loosde jarenlang GenX en andere PFAS-verbindingen op het oppervlaktewater. Het kabinet heeft Chemours inmiddels verplicht de emissies drastisch terug te dringen. Maar wat er al in de rivieren en de bodem zit, is er niet van vandaag op morgen uit.

Evides filtert het water zo goed mogelijk, onder andere met actief koolstof. Maar PFAS zijn moeilijk volledig te verwijderen met de huidige technologie, zeker de kortketenige varianten die steeds vaker opduiken.

Voldoet het water aan de wet?

Ja. Het Dordrechtse kraanwater voldoet aan de Europese wettelijke norm van 100 nanogram per liter. Evides handelt binnen de geldende regels.

De RIVM-richtwaarde van 4,4 nanogram PEQ per liter is geen wettelijke verplichting, maar een gezondheidsbeschermend advies. Die grens wordt in Dordrecht bij beide locaties overschreden, zowel gemiddeld als op het piekmoment.

Voor wie is dit het meest relevant?

Kinderen wegen minder. De PFAS-richtwaarde werkt per kilogram lichaamsgewicht, dus een kind heeft bij hetzelfde glas water relatief veel minder ruimte dan een volwassene. Hetzelfde geldt voor baby's die flesvoeding krijgen bereid met kraanwater.

Zwangere vrouwen dragen PFAS over via de placenta. Hoe lager de blootstelling, hoe minder het ongeboren kind meekrijgt.

Welk water krijg jij?

Dat hangt af van je postcode. Via de gratis PFAS CHECK op okido.store/pages/pfas zie je in twee minuten welke Evides-locatie jouw water levert en hoe de gemeten waarden zich verhouden tot de RIVM-richtwaarde.

Wat kun je doen?

De meest directe stap is een omgekeerde-osmosefilter thuis. Dat type filter verwijdert PFAS effectief, inclusief de kortketenige varianten die door gewone koolfilters nauwelijks worden tegengehouden.

Voor gezinnen met jonge kinderen of een zwangerschap is dit extra het overwegen waard.

Bronnen:
Okido Water PFAS CHECK data, Evides Baanhoek en Berenplaat, meetjaar 2025 | Evides: PFAS en drinkwater | RIVM: PFAS in Nederlands drinkwater