PFAS-bloedtest: zinvol of niet? Het eerlijke verhaal

Voor €199 kun je tegenwoordig je eigen PFAS-gehalte in bloed meten vanuit huis. Het tv-programma Radar (AVRO TROS) deed het begin juni 2026 en sprak met experts die de test grotendeels afraadden.

Hun voornaamste argument: je kunt toch niets doen met de uitslag.

Dat argument klopt maar ten dele, en het is de moeite waard om dat onderscheid helder te maken.

Wat doet de test precies?

Via Testenoppfas.nl bestel je een Tasso+-apparaatje waarmee je thuis bloed afneemt. Dat stuur je op naar het lab van World Health Laboratories in Bunnik. Twee weken later ontvang je een uitslagenformulier met je PFAS-waarden per stof, vergeleken met de EFSA-referentiewaarden.

Radars verslaggever Fons deed de test. De som van de vier meest relevante PFAS-verbindingen in zijn bloed: 7,5 ng/ml. De EFSA-referentiewaarde ligt op 6,9 ng/ml. Dus licht verhoogd.

Wat betekent zo'n uitslag?

Jacob de Boer, emeritus hoogleraar milieuchemie en toxicologie, geeft context: de EFSA-norm van 6,9 ng/ml is een strenge voorzorgsnorm. De eerste aantoonbare gezondheidseffecten zijn pas vastgesteld bij waarden rond 27 ng/ml. Een uitslag van 7,5 ng/ml is boven de voorzorgsnorm, maar ver onder het niveau waarop daadwerkelijke schade is aangetoond.

Belangrijk om te weten: bijna iedereen in Nederland zit op of rond die EFSA-norm. Het RIVM bevestigde dat in een rapport van juli 2025. PFAS hebben zich in tientallen jaren opgebouwd in ons milieu, voedsel en drinkwater. De gemiddelde Nederlander draagt ze met zich mee.

Mag je zelf beslissen om dit te weten?

Ja. Absoluut.

Het argument van het RIVM dat je de test maar beter niet kunt doen omdat je er toch niets aan kunt doen is paternalistisch. Mensen hebben het recht om te weten wat er in hun lichaam zit, net zoals ze cholesterol laten prikken, bloeddruk meten of vitamine D laten testen. Kennis over je eigen lichaam is waardevol, ook als de opties beperkt zijn.

Het echte probleem zit niet in de test zelf. Het zit in de adviezen die sommige aanbieders daarna geven.

Zijn de ontgiftingsadviezen van de aanbieders betrouwbaar?

Nee, en dat is een terecht kritiekpunt van Radar.

World Health Laboratories publiceert op zijn website dat zweettherapie en supplementen de ontgifting van het lichaam zouden bevorderen. RIVM-woordvoerder Coen Berends noemt dit klinkklare onzin. Toxicoloog De Boer is het eens: zweten in een sauna of het slikken van supplementen verwijdert geen PFAS op een betekenisvolle manier. Die claims zijn niet bewezen.

Het onderscheid is dus: de test zelf is legitiem. De adviezen die sommige aanbieders erbij verkopen, zijn dat niet.

Wat kun je dan wel doen als je waarden verhoogd zijn?

Meer dan het RIVM suggereert.

PFAS hopen zich op via dagelijkse blootstelling over langere tijd: drinkwater, voedsel, lucht, kleding. Je kunt de al opgebouwde hoeveelheid in je bloed niet snel verwijderen. Maar je kunt de nieuwe aanvoer verminderen. En dat maakt op termijn echt verschil.

Drinkwater is daarin de meest directe en beheersbare bron. Je drinkt gemiddeld 1,5 tot 2 liter water per dag. Als dat water PFAS bevat, voeg je die dagelijks toe aan wat al in je bloed zit. Als je dat water filtert met een gecertificeerd omgekeerde-osmosefilter, verwijder je meer dan 99% van de PFAS voordat het in je lichaam komt.

Minder PFAS via drinkwater betekent minder nieuwe opbouw. Minder opbouw betekent dat het niveau in je bloed over tijd langzaam daalt, omdat PFAS weliswaar langzaam maar toch afbreken en via ontlasting en urine het lichaam verlaten. De halfwaardetijd van de bekendste PFAS-stoffen ligt tussen de 3 en 8 jaar: dat klinkt lang, maar het betekent ook dat minder aanvoer aantoonbaar helpt.

Voor wie is een bloedtest het meest zinvol?

Toxicoloog De Boer noemt twee groepen waarbij monitoring extra relevant is:

1. Mensen die dicht bij een PFAS-uitstotende fabriek wonen, zoals Chemours bij Dordrecht
2. Brandweerlieden die regelmatig met PFAS-houdende blusmiddelen in contact komen

Voor hen is de kans op sterk verhoogde waarden groter. Maar ook voor iedereen die gewoon wil weten hoe zijn of haar situatie ervoor staat, is de test een legitieme keuze.

Wat is de slimste volgorde?

Eerst drinkwater, dan eventueel bloed.

Doe de gratis PFAS CHECK op okido.store/pages/pfas. Je voert je postcode in en ziet direct welke PFAS-waarden zijn gemeten bij jouw drinkwaterbedrijf, in ng/L PEQ, vergeleken met de RIVM-advieswaarde en de Deense 4-norm.

Als die waarden hoog zijn, overweeg dan een omgekeerde-osmosefilter. Dat is de concrete stap die je blootstelling verlaagt. Wil je daarna ook weten wat er al in je bloed zit: dan is een bloedtest een logische vervolgstap.

Drinkwater aanpakken en daarna eventueel bloed testen: dat is een volgorde die ergens op slaat.

Bronnen:
Radar (AVRO TROS), 15 juni 2026 | RIVM: PFAS in bloed van de Nederlandse bevolking | EFSA, 2020: Tolerable Weekly Intake PFAS